جمال الدين محمد الخوانساري

59

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

1830 الجهل في الانسان أضرّ من الآكلة في البدن . ناداني در آدمي ضرر رساننده‌ترست از خوره در بدن . 1831 السّعيد من خاف العقاب فامن ورجا الثّواب فأحسن . نيكبخت كسى است كه بترسد از عقاب حق تعالى پس ايمان آورد ، واميد ثواب داشته باشد پس نيكوئى كند ، اين بنا بر اين است كه « آمن » از باب افعال خوانده شود وممكن است كه « امن » از باب علم خوانده شود وبنا بر آن معنى اين است كه بترسد از عقاب پس أيمن شود يعنى در آن نشأه ، زيرا كه هر كه را در دنيا خوف عقاب باشد كارى نكند كه مستحقّ آن گردد ودر آن نشأه أيمن گردد از آن . 1832 الحاسد يرى أنّ زوال النّعمة عمّن يحسده نعمة عليه . رشك برنده گمان ميكند كه زايل شدن نعمت از كسى كه رشك أو را مىبرد نعمتي است برو يعنى چنين گمان ميكند وفساد گمان أو ظاهر است زيرا كه از زوال نعمت أو هيچ نفعي باين نرسد بلكه بسا باشد كه ضرر باو برسد هر گاه كسى باشد كه هرگاه نعمتي داشته باشد احسانى باو بكند . 1833 السّاعى كاذب لمن سعى اليه ظالم لمن سعى عليه . سخن چينى دروغگوست از براي كسى كه سخن كسى را براي أو برد ، وستم - كننده است نسبت بكسى كه سخن أو را برده باشد يعنى سخنى كه از براي أو نقل كند بمنزلهء دروغى است كه باو گفته باشد وعقاب دروغ بر آن مترتّب شود هر چند در واقع راست باشد ، وهمچنين عقاب ستم نيز بر آن مترتّب شود باعتبار اين كه أصل اين معنى جور وستمى است بر آن شخص كه سخن چينى أو كرده هر چند سبب ستمى ديگر بر أو نشود .